سینما 2002

سال تولید : ۱۹۸۲
کشور تولیدکننده : آلمان‌غربی و فرانسه
محصول : دیتر شیدور و سام وینبرگ
کارگردان : راینر ورنر فاس بیندر
فیلمنامه‌نویس : بورکهارت دریست و فاس‌بیندر، برمبنای رمانی نوشته ژان ژنه.
فیلمبردار : زاور شوارتسنبرگر و یوزف واورا.
آهنگساز(موسیقی متن) : پیر رابن.
هنرپیشگان : براد دیویس، فرانکو نرو، هانو پوشل، شیدور، دریست، ژان مورو و گونتر کافمان.
نوع فیلم : رنگی، ۱۰۸ دقیقه.


ملوانی به‌نام «کِرل» (دیویس) هنگام پهلو گرفتن کشتی‌اش در بندر برست، در نوشگاهی که سیاه‌پوستی به نام «کافمان» و همسر خواننده‌اش، «لیسیان» (مورو) آن را اداره می‌کنند، برادرش، «روبر» (پوشل) را می‌بیند که به او می‌گوید «نونو» محموله تریاکی را که «کرل» برای فروش آورده، می‌خرد؛ به این شرط که سهمی از این معامله تریاکی را که «کرل» برای فروش آورده، می‌خرد؛ به این شرط که سهمی از این معامله به «ماریو» (دریست)، پلی محلی، برسد. «کرل» با کمک دوست ملوانش، «ویک ریوت» (شیدور) - که بعدتر به قتل می‌رسد - مخفیانه محموله را تا ساحل می‌آورد. معامله انجام می‌شود، اما او که با «نونو» بر سر «لیسیان» قمار کرده، می‌بازد و درگیر رابطه‌هائی عجیب می‌شود...
* توانائی فاس‌بیندر در جایگزینی رابطه‌های مهرآمیز مردانه (به‌جای مردانه - زنانه) و در نتیجه در حکم شی‌ء قرار دادن مردان به جای زنان، قابل توجه است. اما این آخرین فیلم او را حتی طرفدارانش نیز دوست نداشتند. نتیجه اقتباس او از رمان ژنه، فیلمی است خسته کننده و متظاهرانه. این استاد سینمای نوین آلمان، ده‌ها فیلم بهتر دیگر از خود به یادگار گذاشت!

سال تولید : ۱۳۷۳
محصول : سازمان سینمائی سپاهان
کارگردان : قدرت‌الله صلح میرزائی
تهیه‌کننده : اصغر بانکی، محمد بانکی
فیلمنامه‌نویس : قدرت‌الله صلح میرزائی
فیلمبردار : محمود کوشان
هنرپیشگان : محمود دینی، امین حیائی، محمد بانکی، منوچهر حامدی، نرسی گرگیا، وحید شیخ‌زاده، ساناز سماواتی، عباس ثانی، توحید اصلان‌زاده، توران قادری، پریدخت اقبال‌پور، مهران تاجیک، بتول مرادی، رضا مرادیان، جواد مطهری‌نژاد، اکبر رشیدیان، احمدرضا کشاورز، کیومرث محمودی
نوع فیلم : ۳۵ میلی‌متری، رنگی
تدوین : مهدی رجائیان
موسیقی : حسین واثقی


نوجوانی به نام ̎رضا ̎ نگران جان مادر بیمارش است. او برای رساندن مادرش به بیمارستان، مردی را که در روستایشان صاحب ماشین است، وادار می‌کند تا آنها را به شهر برساند. اما در شهر بر اثر عجله و شتاب گرفتار حادثه‌ای غیر مترقبه می‌شوند و راننده به زندان می‌افتد. رضا که خود را در این حادثه مقصر می‌داند، برای فراهم کردن وسایل آزادی این مرد آرام و قرار ندارد.

سال تولید : ۱۹۹۹
کشور تولیدکننده : آمریکا و انگلستان
محصول : الیزابت هرلی و چارلز مالوهیل
کارگردان : کلی ماکین
فیلمنامه‌نویس : مارک لارنس، آدام شاینمن و رابرت کان
فیلمبردار : دانلد تورین
آهنگساز(موسیقی متن) : بازیل پولدوریس
هنرپیشگان : هیو گرانت، جیمز کان، جین تریپلهورن، برت یانگ، جیمز فاکس، جو ویترلی، گری بکر و مادی کورمن
نوع فیلم : رنگی، ۱۰۲ دقیقه


̎مایکل‌ فلگیت̎ (گرانت)، جوان انگلیسی مقیم منهتن، یک شرکت موفق حراجِ اشیاء هنری کم‌یاب و باارزش را می‌گرداند. وقتی ̎مایکل̎ با ̎جینا̎ (تریپلهورن) آشنا می‌شود، بلافاصله از او خوشش می‌آید و سه ماه بعد از او تقاضای ازدواج می‌کند. اما ̎جینا̎ می‌گوید که به خاطر خانواده‌اش، ̎مایکل̎ هرگز نباید فکر ازدواج با او را به ذهن خود خطور دهد. ̎مایکل̎، دمغ و افسرده، دلش می‌خواهد بفهمد که مشکل از کجا آب می‌خورد و وقتی ̎فرانک̎ (کان)، پدر ̎جینا̎ را تعقیب می‌کند، به مشکل خانوادهٔ ̎جینا̎ پی می‌برد: ̎فرانک̎ یک سردستهٔ مافیائی است و تعداد دیگری از محبوب‌های سابق ̎جینا̎ هم قبلاً نتوانسته‌اند خود را با سبک و سیاق زندگی بزه‌کارانهٔ این خانواده وفق دهند. اما ̎فرانک̎ بلافاصله از ̎مایکل̎ خوشش می‌اید و از او می‌خواهد که ̎چند کار کوچک̎ برایش انجام دهد. دیری نگذشته که ̎مایکل̎ می‌بیند به واسطهٔ شرکتش، در حال ̎پول‌شوئی̎ پول مافیاست و حالا مجبور است خود را به گنگسترهای گروه رقیب، به‌عنوان ̎میکی‌ چشم‌آبی̎، گنگستری اهل کانزاس‌سیتی جا بزند...
● نام فیلم می‌توانست وصلت‌کرده با تبه‌کاران باشد: تلاشی در احیاء کارنامهٔ گرانت در یک کمدی بیشتر مردانه تا رُمانتیک، و مایهٔ ̎آدم معقول و عادی در تماسی ناخواسته با گنده‌لات‌ها̎، یادآور یک فیلم قبلی یعنی این‌را روان‌کاوی کن (هارولد رامیس، ۱۹۹۹) است. ضمن این‌که ویترلیِ چاق و پف‌کردهٔ آن فیلم را هم در نقشی مشابه ـ گنگستر مطیع ولی در نهایت خوش‌قلب ـ دارد. میکی‌ چشم‌آبی فیلم متوسطی است که به هر حال چیزهای خنده‌داری هم دارد (هرچند کوشش گرانتِ انگلیسی برای تقلید تکلم لات‌های ایتالیائی، جزو آنها نیست) و کان در نقش پدرزن گیرافتاده میان وفاداری‌های ـ در این‌جا مضحک ـ مافیائی و عشق پدرانه، مایه‌ٔ شماری از این خنده‌ەاست. (کان واقعاً حرفه‌ای ذیقیمتی است.) فاکس هم در نقش رئیس ساده‌لوح گرانت که در بدترین و بی‌موقع‌ترین لحظه‌ها سر می‌رسد، بامزه است. فصل عروسی توأم با استراق سمع و نقشهٔ قتل در پایان فیلم، به لطف خُرده‌ریزهای گوشه و کنار بازی‌ها، حتی تعلیق کمیک و غافل‌گیرکننده‌ای دارد و برای اندک مدتی تبدیل کمدی به تراژدی را می‌باوراند (جائی‌که به‌نظر می‌رسد عروس واقعاً قربانی دوز و کلک‌های مردان شده است.)

سال تولید : ۱۳۴۵
محصول : سینا فیلم
کارگردان : نظام فاطمی
تهیه‌کننده : ناتائیل زبولانی
فیلمنامه‌نویس : نظام فاطمی
فیلمبردار : سعید نیوندی
هنرپیشگان : همایون، تقی ظهوری، فرانک میرقهاری و منصور سپهرنیا
نوع فیلم : ۳۵ میلی‌متری، سیاه و سفید


̎هارون̎ و ̎قارون̎ بر خلاف اعتبار نامشان نمونه‌هائی از فلاکت، ذلت، سرگردانی و بدبختی هستند، با یافتن یک چراغ جادو و به خدمت گرفتن غولی که دربند چراغ جادو است به زودی صاحب مکنت و جاه و مقام می‌شوند. ولی شکوه واقعی را زمانی به‌دست می‌آورند که از قدرتشان در راه نجات و سعادت دختری دربند یک دیو سیرت عمل می‌کنند.

سال تولید : ۲۰۰۲
کشور تولیدکننده : هنگ‌کنگ، چین و آمریکا
محصول : بیل کنگ و ژانگ ییمو
کارگردان : ییمو
فیلمنامه‌نویس : وانگ بین، لی فنگ و ییمو، برمبنای داستانی نوشتهٔ فنگ، بین و ییمو
فیلمبردار : کریستوفر دویل
آهنگساز(موسیقی متن) : تان دون
هنرپیشگان : جت لی، تونی لئونگ چیو ـ وای، مگی چئونگ مان ـ یوک، ژانگ زی‌یی، چن دائو مینگ و دانی ین
نوع فیلم : رنگی، ۹۹ دقیقه


چین، قرن سوم قبل از میلاد. یک ̎مرد̎ (لی)، پس از کشتن سه تن از دشمنان امپراتور ـ ̎آسمان̎ (ین)، ̎شمشیر شکسته̎ (چیو ـ وای) و ̎برف پرنده̎ (مان ـ یوک) ـ به حضور امپراتور چین (مینگ) شرف‌یاب می‌شود. پاداش او، علاوه بر پول و ثروت، نوشیدن در فاصلهٔ چهار ـ پنج‌ متری امپراتور شکاک است. وقتی امپراتور، چند و چون قتل‌ها را از او جویا می‌شود، ̎مرد̎ گزارش می‌دهد که ̎آسمان̎ را در یک رویاروئی کشته و شاهد عشقی سه‌سویه بوده که طرف اصلی‌اش ̎ماه̎ (زی‌یی)، پیش‌خدمت جوانی بوده که باعث شده ̎برف پرنده̎ از سرِ حسادت، ̎شمشیر شکسته̎ را به قتل برساند. ̎مرد̎، سپس از فرصت استفاده کرده و ̎برف پرنده̎ را شکست داده است. اما امپراتور این حکایت‌ها را باور نمی‌کند و می‌گوید ̎مرد̎ صرفاً به خاطر جلب اعتماد و ورود به بارگاه امپراتور این قتل‌ها را انجام داده، و هدف اصلی‌اش کشتن امپراتور است. ̎مرد̎ این نظر را می‌پذیرد ولی اضافه می‌کند که او به اختلاف بین ̎برف و پرنده̎ و ̎شمشیر شکسته̎ واقف است و می‌داند از دغدغه‌های عاطفی نشأت نمی‌گیرد و دلیل اصلی‌اش این است که ̎شمشیر شکسته̎ شرکت در این توطئه را نپذیرفته است. بنابراین ̎برف پرنده̎ برای آن‌که مانع قتل امپراتور نشده باشد به کمک ̎مرد̎، ̎شمشیر شکسته̎ را مجروح کرده است. ̎مرد̎ ضمناً اعلام می‌کند که ̎شمشیر شکسته̎ به خاطر حفظ اتحاد ملی هم که شده از او خواسته از مأموریتش چشم بپوشد. امپراتور پس از شنیدن این رازها، از ̎مرد̎ می‌پرسد که آیا هنوز هم خیال کشتن او را دارد و ̎مرد̎ از انصرافش خبر می‌دهد. ̎برف پرنده̎ که از شکست مأموریت ̎مرد̎ سرخورده شده، با ̎شمشیر شکسته̎ درگیر می‌شود. ̎شمشیر شکسته̎ به مقابله برنمی‌خیزد و ̎برف پرنده̎ او را می‌کشد. ̎برف پرنده̎ که قلبش به درد آمده، به زندگی خود پایان می‌دهد. ̎مرد̎ را به‌عنوان ̎آدم‌کش̎ اعدام می‌کنند ولی مانند قهرمان، به خاکش می‌سپارند.
● پس از ببر خیزان، اژدهای پنهان (آنگ لی، ۲۰۰۰)، حالا نوبت ییمو بود که از ملودرام‌های معمولش دست بکشد و ژانر ورزش‌های رزمی را با فانتزی‌ ترکیب و در کمال موفقیت رهسپار بازارهای جهانی کند. حاصل کار اما برعکس آن‌چه از یک دنباله‌رو انتظار می‌رود، تر و تازه و زیبا و پیچیده و عمیق است. ییمو در این فیلم، که داستانش به شکلی تودرتو و پیچیده روایت شده، فرجام قهرمانانی را روایت می‌کند که در آخرین سال‌های اتحاد چین بزرگ‌ به‌دست امپراتور، خود را فدا می‌کنند تا نظم و قانون به شکلی یکسان بر جامعه حکمفرما شود. نگاه طبقاتی ییمو در این فیلم، قهرمانان بزرگ را در جایگاهی فراتر از مردم عادی می‌نشاند و به این نکته باور دارد که زندگی در پناه قانون را هیچ قهرمانی تاب نمی‌آورد. اما همین قانون، برای این‌که چین متحد شود و خون و خونریزی پایان پذیرد، لازم است. ییمو، با چنین دیدگاهی، صحنه‌ٔ مبارزه روی آب (که شمشیر قهرمان، قطره‌ای از آب را می‌شکافد) و جدال دو زن در میان برگ‌های زرد را به دو نمونه از مشهورترین صحنه‌های این سال‌ها تبدیل می‌کند. کوئنتین تارانتینو، رفقایش در میراماکس را وادار کرد که در پخش جهانی، به نسخهٔ اصل دست نزنند و فریبندگی‌اش را حفظ کنند. نتیجه، در مقیاس مربوط به پخش جهانی یک فیلم چینی، موفقیت بزرگ تجاری بود.

سال تولید : ۱۹۹۵
کشور تولیدکننده : امریکا
محصول : رابرت و. کورت نورلین و تد فیلد
کارگردان : استیون هرک
فیلمنامه‌نویس : پاتریک شین دانکن
فیلمبردار : آلیور وود
آهنگساز(موسیقی متن) : مایکل کیمن
هنرپیشگان : ریچارد دریفوس، گلن هدلی، جی تامس، الیمپیا دوکاکیس، و.هـ. میسی و آلیشیا ویت
نوع فیلم : رنگی، ۱۴۲ دقیقه


ـ ̎گلن هالند̎ (دریفوس) مردی است عاشق موسیقی، که می‌خواهد لااقل یک قطعهٔ موسیقی ماندگار و پرمعنا از خود برجای بگذارد. اما با کار کردن روی قطعان موسیقی خودش، و در مهمان حال نواختن موسیقی در یک رستوران هتل‌ها، زندگی‌اش نمی‌گذرد؛ به همین جهت با اکراه شغل تدریس موسیقی را در یک دبیرستان قبول می‌کند. طی سی‌سال بعد، ̎هالند̎ به هزاران بچه‌ای که در کلاس شرکت کرده‌اند، درس موسیقی و زندگی داده است. با این وجود به نظر می‌رسد که او راحت‌تر با دانشجوها ارتباط برقرار می‌کند تا با ̎کول̎ پسر خودش، که ناشنواست و مشکل اصلی زندگی او و همسرش ̎ آیریس̎ (هدلی) است.
ـ فیلمی که می‌توان آن را پایان‌ناپذیر دانست زیرا زمانش به اندازهٔ گذر دوران مختلف تاریخی که نشانه‌هایش را در فیلم می‌بینیم طولانی به نظر می‌رسد! احساسات‌گرائی بیش از حد فیلم راه را بر جدی گرفتن آن می‌بندد. البته دریفوس مثل همیشه درخشان است اما در برخی صحنه‌ها واقعاً ترحم‌آنگیز به نظر می‌رسد، رابطهٔ میان او و همسرش قابلیت پرداخت بسیاری داشته که متأسفانه از جائی به بعد در فیلم فراموش می‌شود.

سال تولید : ۱۹۷۰
کشور تولیدکننده : آمریکا
محصول : جری لوئیس
کارگردان : لوئیس
فیلمنامه‌نویس : جرالد گاردنر و دی کاروزو، بر مبنای داستانی نوشته ریچارد میلر، گاردنر و کاروزو.
فیلمبردار : و. والاس کلی
آهنگساز(موسیقی متن) : لوئیس ی. براون
هنرپیشگان : لوئیس، جان مورای، ویلی دیویس، جان وود، استیو فرانکن، داک رامبو، پل وینچل، سیدنی میلر و رابرت میدلتن.
نوع فیلم : رنگی، ۹۶ دقیقه.


«برندان بایرز» (لوئیس)، میلیونر میهن‌پرست که از خدمت سربازی معاف و از شرکت در جنگ جهانی دوم منع شده، خود اقدام به تشکیل ارتشی شخصی می‌کند. ارتش «برندان» با کشتی تفریحی او به جبهه ایتالیا می‌رود تا بن‌بست خط اول جبهه را برای ورود متفقین بشکند. نیروهای او موفق می‌شوند «کسرلینگ»، ژنرال مشهور آلمانی را بربایند. «برندان» خود را به شکل «کسرلینگ» درمی‌آورد و در جلسه ژنرال‌های آلمانی شرکت می‌کند. سرانجام نیز موفق می‌شود بمبی در پناهگاه «هیتلر» کار بگذارد. برای اخرین بار افراد ارتش «برندان» به شکل نیروهای ژاپنی دیده می‌شوند...
* یکی دیگر از آثار متأخر ناموفق لوئیس، که در آن تمام تلاشش را به خرج می‌دهد تا جنگ و فیلم‌های جنگی را دست بیندازد. طرح داستانی فیلم فاقد جذابیت و بداعت لازم برای خنداندن تماشاگر است. شوخی‌ها سرد و بی‌مزه‌اند و تنها چند ایده خوب و خنده‌دار، مثل آدم‌دزدی چندباره یک مرد عوضی، یادآور دوران اوج لوئیس است. شکست تمام‌عیار فیلم باعث می‌شود تا لوئیس برای مدت بیش از ده سال جلوی دوربین سینما ظاهر نشود.

سال تولید : ۱۳۸۲
محصول : ایران، موسسه سینمایی فانوس خیال
کارگردان : جواد ارشاد
تهیه‌کننده : غلامرضا آزادی
فیلمنامه‌نویس : جواد ارشاد
هنرپیشگان : علی دهکردی، میترا کرمی، سپهر آزادی
موسیقی : پیروز ارجمند


روز پرواز داستان پسرک یازده ساله افغانی است که در آرزوی دیدن مادر خود در آسمان است. سعید نوجوان دیگری در حادثه هایی با او دوست میشود که او هم سودای پرواز دارد. این دو با خلبانی به نام سهراب آشنا میشوند. سهراب در می یابد آن ها عاشق پروازند و ...